İş sözleşmesi geçerli bir sebep gösterilmeden feshedilen ve iş güvencesi kapsamında bulunan işçi, feshin geçersizliğinin tespiti ve işe iadesi talebiyle yargı yoluna başvurabilir. Bu süreç 4857 sayılı İş Kanunu’nun 18 ila 21. maddelerinde düzenlenmiştir.
İş güvencesinin şartları
İşe iade talebinde bulunabilmek için kural olarak şu şartların birlikte gerçekleşmesi gerekir:
- İşyerinde otuz veya daha fazla işçi çalıştırılması
- İşçinin en az altı aylık kıdeminin bulunması
- Belirsiz süreli iş sözleşmesiyle çalışılması
- İşçinin, işletmenin bütününü sevk ve idare eden işveren vekili veya işe alma ve işten çıkarma yetkisine sahip işveren vekili konumunda olmaması
Geçerli fesih sebepleri
İşveren, iş güvencesi kapsamındaki işçinin sözleşmesini feshederken işçinin yeterliliğinden, davranışlarından veya işletmenin, işyerinin ya da işin gereklerinden kaynaklanan geçerli bir sebebe dayanmak zorundadır. Fesih bildiriminin yazılı yapılması ve fesih sebebinin açık ve kesin şekilde belirtilmesi gerekir. Feshin geçerli bir sebebe dayandığını ispat yükü işverendedir.
Süreler: önce arabuluculuk, sonra dava
- İşçi, fesih bildiriminin tebliğinden itibaren bir ay içinde arabulucuya başvurmalıdır.
- Arabuluculuk faaliyeti anlaşmazlıkla sonuçlanırsa, son tutanağın düzenlendiği tarihten itibaren iki hafta içinde iş mahkemesinde dava açılabilir.
Bu süreler hak düşürücü niteliktedir; kaçırılması hâlinde işe iade talebinde bulunma imkânı ortadan kalkar.
Mahkemenin feshi geçersiz bulması hâlinde
Mahkeme feshin geçersizliğine karar verirse:
- İşçi, kesinleşen kararın tebliğinden itibaren on iş günü içinde işe başlamak için işverene başvurmalıdır.
- İşveren, işçiyi başvurudan itibaren bir ay içinde işe başlatmalıdır.
- İşçi işe başlatılmazsa, işveren mahkemece belirlenen ve dört aylık ücretten az, sekiz aylık ücretten fazla olmayan iş güvencesi tazminatını ödemekle yükümlü olur.
- Ayrıca işçiye, kararın kesinleşmesine kadar çalıştırılmadığı süre için en çok dört aya kadar ücret ve diğer hakları ödenir.
İşçi süresi içinde başvurmazsa, işverence yapılan fesih geçerli bir fesih sayılır ve işveren yalnızca bunun hukuki sonuçlarıyla sorumlu olur.
Sonuç
İşe iade süreci, kısa ve hak düşürücü süreler nedeniyle hızlı hareket etmeyi gerektirir. Fesih bildiriminin içeriği, işyerindeki işçi sayısı ve kıdem süresi gibi hususların fesih tarihinden itibaren vakit kaybetmeden değerlendirilmesi önemlidir.
Bu internet sitesinde yer alan bilgiler, Türkiye Barolar Birliği Meslek Kuralları ve Reklam Yasağı Yönetmeliği çerçevesinde yalnızca genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; hukuki danışmanlık, teklif veya sonuç taahhüdü niteliği taşımaz. Somut uyuşmazlıklarda bir avukattan hukuki yardım alınması gerekir.